kèo nhà cái châu á Hiệu ứng domino từ Mỹ: Hàng loạt nước tăng thuế với hàng kèo nhà cái châu á

Do bị Mỹ siết thuế, xuất khẩu của kèo nhà cái châu á Quốc sang Mỹ sụt giảm trong năm nay. Tuy nhiên, hàng hóa kèo nhà cái châu á Quốc lại ồ ạt chuyển hướng sang châu Âu và Đông Nam Á với ưu thế giá rẻ. Trước làn sóng này, nhiều nước đang bắt đầu áp dụng hoặc cân nhắc các biện pháp thuế đối ứng nhằm bảo vệ thị trường nội địa của mình.

Nhiều nước siết nhập khẩu hàng kèo nhà cái châu á Quốc

Theo Nikkei Asia, chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump và tình trạng sản xuất dư thừa của kèo nhà cái châu á Quốc đang gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với thương mại toàn cầu.

Hàng hóa kèo nhà cái châu á Quốc bị loại khỏi thị trường Mỹ nhưng lại ồ ạt tràn sang châu Âu và Đông Nam Á với mức giá rẻ. Giờ đây, các quốc gia này đang học theo “sách lược” của ông Trump, bắt đầu áp dụng hoặc cân nhắc các biện pháp thuế đối ứng nhằm bảo vệ thị trường nội địa của mình.

Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từng dự báo rằng các nước khác cũng sẽ nâng thuế đối với hàng xuất khẩu của kèo nhà cái châu á Quốc, bởi thế giới không thể hấp thụ hết tình trạng sản xuất dư thừa của kèo nhà cái châu á Quốc. Theo Nikkei Asia, dự đoán này đang trở thành hiện thực.

Mexico dự kiến sẽ tăng thuế đối với khoảng 1.400 mặt hàng, chủ yếu là sản phẩm kèo nhà cái châu á Quốc, lên mức cao nhất là 50% vào tháng 1/2026. Việt Nam đã nâng thuế đối với thép kèo nhà cái châu á Quốc kể từ tháng 7.

Châu Âu cũng chứng kiến làn sóng xe điện kèo nhà cái châu á Quốc tràn vào ồ ạt. Điều này khiến Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phải tuyên bố: “Chúng tôi, người châu Âu, sẽ buộc phải áp dụng các biện pháp mạnh trong những tháng tới, chẳng hạn như thuế quan, nếu Bắc Kinh không có phản hồi”.

Ngập tràn hàng hóa giá rẻ từ kèo nhà cái châu á Quốc

Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11, giá trị thương mại kèo nhà cái châu á Quốc xuất khẩu sang Mỹ giảm 19% so với cùng kỳ năm trước, nhưng xuất khẩu sang Liên minh châu Âu và ASEAN lần lượt tăng 8% và 14%. Bất chấp những lực cản từ thuế quan của Mỹ, thặng dư thương mại của kèo nhà cái châu á Quốc đang trên đà vượt 1.000 tỷ USD lần đầu tiên vào năm 2025.

kèo nhà cái châu á Quốc chi phối thị trường toàn cầu bằng cách tận dụng mức giá rẻ. Giá mỗi chiếc xe tô chở khách sản xuất tại kèo nhà cái châu á Quốc xuất khẩu sang EU đã giảm 9% trong vòng hai năm, trong khi số lượng xuất khẩu tăng 50%. Giá thép, linh kiện điện tử, tấm pin mặt trời và nhiều sản phẩm khác cũng đều giảm.

Các đợt giảm giá này được hậu thuẫn bởi nguồn trợ cấp quy mô lớn từ chính phủ. Theo số liệu thống kê, trợ cấp công nghiệp của kèo nhà cái châu á Quốc tương đương khoảng 5% GDP - cao gấp 10 lần so với Mỹ hoặc Nhật Bản.

Công suất sản xuất các phương tiện năng lượng mới của kèo nhà cái châu á Quốc, bao gồm xe điện và xe hybrid cắm sạc, được ước tính khoảng 36 triệu chiếc - cao gấp đôi nhu cầu trong nước. Dù chiếm tới 30% sản lượng sản xuất toàn cầu, mức tiêu dùng của kèo nhà cái châu á Quốc chỉ đóng góp 13% tổng tiêu dùng thế giới. Trong bối cảnh thất nghiệp giới trẻ vẫn ở mức cao - khoảng 17% - kèo nhà cái châu á Quốc buộc phải tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu để duy trì việc làm.

Mới đây, EU và Canada đã tăng thuế đối với xe điện sản xuất tại kèo nhà cái châu á Quốc, với lý do vi phạm các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Các quốc gia khác, trong đó có Indonesia, cũng đang cân nhắc áp thuế.

Theo các chuyên gia, chính sách thuế quan của Mỹ và sự lao dốc giá hàng hóa của kèo nhà cái châu á Quốc có liên hệ trực tiếp tới tình trạng thất nghiệp ở châu Âu và châu Á.

Mất cân đối thương mại đe dọa kinh tế toàn cầu

Theo Nikkei Asia, thâm hụt thương mại của Mỹ chắc chắn sẽ vượt 1.000 tỷ USD trong năm thứ 5 liên tiếp. Trong khi thâm hụt với kèo nhà cái châu á Quốc giảm, thì thâm hụt với Mexico tăng 17% và thâm hụt với Việt Nam tăng 46%. Theo nhiều chuyên gia, hàng hóa kèo nhà cái châu á Quốc cuối cùng vẫn đi vào thị trường Mỹ thông qua các nước thứ ba.

Mỹ bị thâm hụt thương mại chủ yếu vì người Mỹ tiêu dùng quá nhiều so với những gì họ sản xuất. Dù chỉ tạo ra khoảng 15% sản lượng sản xuất toàn cầu, Mỹ lại chiếm tới khoảng 30% tổng chi tiêu cá nhân của thế giới.

Thâm hụt ngân sách đã lên tới mức đáng kinh ngạc 1.800 tỷ USD trong năm tài khóa 2025, biến “thâm hụt kép” thành một vấn đề mang tính kinh niên. Do thâm hụt tài khoản vãng lai kéo dài, lượng nợ công của Mỹ do công chúng nắm giữ đã tăng lên khoảng 29.000 tỷ USD, gây sức ép giảm giá lên đồng USD.

Khối lượng thương mại thế giới tiếp tục tăng khoảng 2% vào năm 2025. Nhưng những mất cân đối thương mại hiện nay đặt ra rủi ro lớn đối với nền kinh tế toàn cầu nếu không được kiểm soát.

Theo Nikkei Asia, nếu các chính sách dân túy chiếm ưu thế và các quốc gia quay lưng lại với toàn cầu hóa, thế giới sẽ bỏ lỡ cơ hội điều chỉnh các mất cân đối thương mại thông qua hợp tác.

Nguồn:VietnamFinance/Nikkei Asia